Anaf i fadruddyn y cefn

Madruddyn y cefn a’i swyddogaeth

Mae madruddyn y cefn yn fwndel trwchus o nerfau a meinweoedd sy’n ymestyn o waelod yr ymennydd i lawr hyd eich cefn, mae’n cael ei amddiffyn gan yr esgyrn sy’n rhan o’ch asgwrn cefn.

Mae madruddyn y cefn yn gyfrifol am gyfleu negeseuon dwy ffordd o’ch ymennydd i’ch organau, eich cyhyrau a’ch croen.

Anaf i linyn y cefn

Amcangyfrifir bod tua 2,500 o bobl yn y DU yn cael anaf i fadruddyn y cefn (SCI) bob blwyddyn.

Pan fydd llinyn asgwrn y cefn yn cael ei niweidio neu ei anafu, mae’n bosibl y bydd rhai o’r negeseuon neu’r ysgogiadau yn cael eu torri, a all achosi colli teimlad neu symudiad yn rhannol neu’n llwyr mewn rhannau o’ch corff. Mae’n bosibl y byddwch hefyd yn profi poen.

Fel arfer bydd colli symudiad a theimlad yn digwydd islaw lefel yr anaf, er enghraifft bydd anaf i linyn y cefn yn y gwddf yn achosi parlys i ran fwy o’ch corff nag anaf i linyn y cefn yng ngwaelod eich cefn. Fodd bynnag, mae’n bwysig bod yn ymwybodol y bydd colli teimlad a symudiad yn amrywio o berson i berson, hyd yn oed gyda’r rhai sydd wedi niweidio llinyn y cefn yn yr un lle.

Mae natur anaf i fadruddyn y cefn yn golygu, yn ogystal â’r effaith gorfforol, fod effeithiau emosiynol a seicolegol hefyd ar y person sydd wedi’i anafu a’i deulu. Madruddyn y cefn a’i swyddogaeth

Mae natur anaf i fadruddyn y cefn yn golygu, yn ogystal â’r effaith gorfforol, fod effeithiau emosiynol a seicolegol hefyd ar y person sydd wedi’i anafu a’i deulu.

Mae rhagor o wybodaeth a chymorth ar anafiadau i fadruddyn y cefn ar gael ar wefannau’r Ymddiriedolaeth Wrth Gefn, Y Gymdeithas Anafiadau Asgwrn Cefn ac Aspire.

Back Up

Mae hon yn elusen genedlaethol yn y DU sy’n darparu cymorth i bobl ag anaf i fadruddyn y cefn.

Enghreifftiau o gefnogaeth y gall Back Up ei roi yw:

  • cefnogaeth gyffredinol trwy linellau ffôn neu “Lolfa Wrth Gefn” rithwir
  • mentora i unigolion a theuluoedd
  • sgiliau cadair olwyn
  • cefnogaeth trwy ap a sianel You Tube
  • cyngor ar gyfer gwaith, plant a phobl ifanc.

Lle bo modd maent yn cynnal cyrsiau gan gynnwys; cyngor gwaith, sgiliau dinas, cerddwyr anghyflawn a hefyd teithiau preswyl i archwilio gweithgareddau awyr agored.

SIA (Cymdeithas Anafiadau Sbinol)

Mae’r sefydliad hwn yn sefydliad “mynd iddo” i raddau helaeth ar gyfer popeth sy’n ymwneud ag Anaf i Llinyn y Cefn. Mae’n darparu cefnogaeth i gleifion a gweithwyr proffesiynol, eiriolaeth ac arweiniad ar ystod o faterion a allai fod yn ddryslyd. Mae’n darparu adnodd dysgu gyda nifer o daflenni ffeithiau a chyrsiau hyfforddi ac yn olaf mae SIA yn gorff uchel ei barch ar gyfer ymgyrchu ar ran aelodau. Mae gwirfoddolwyr a staff ar gael yn rheolaidd i siarad â phobl sydd newydd gael anaf a’u teuluoedd am eu hanaf i fadruddyn y cefn. 

Gweler gwefan SIA am ragor o wybodaeth

Aspire

Maent yn darparu cefnogaeth a chyngor yn bennaf ar y pynciau canlynol:

  • tai
  • byw’n annibynnol
  • budd-daliadau lles
  • mynediad at dechnoleg
  • cefnogi eich codi arian eich hun gyda’ch Cronfa.

Yng Nghymru mae cynghorydd byw’n annibynnol cefnogol iawn wedi’i leoli yng Nghaerdydd.

Gweler gwefan Aspire am ragor o wybodaeth

Regain

Mae Regain yn elusen arbenigol lai sy’n cefnogi pobl sydd â tetraplegia o ganlyniad i ddamwain chwaraeon trwy gynnig grantiau. Mae’n werth cysylltu â nhw os yw hyn yn berthnasol i chi. Ymhlith pethau eraill, maent yn cynnal teithiau beicio llwyddiannus iawn i godi arian ar gyfer beicwyr tetraplegig a marchogion abl.

Gweler gwefan Regain am ragor o wybodaeth

Gall rhai o effeithiau heneiddio gyflwyno heriau ychwanegol os ydych wedi cael anaf i fadruddyn y cefn, felly bydd bod yn realistig a pharatoi cymaint â phosibl wrth i chi heneiddio, yn eich galluogi i reoli’r newidiadau wrth iddynt ddigwydd.

Rhai o’r heriau a wynebir gan bobl ag anaf i fadruddyn y cefn wrth iddynt heneiddio:

  • Mwy o risg o anaf ysgwydd – yn fwy cyffredin mewn paraplegiaid a’r rhai sy’n gyrru eu hunain neu’n defnyddio eu breichiau i drosglwyddo
  • Cymhlethdodau â rheoli’r bledren a’r coluddyn
  • Mwy o risg o friwiau pwyso a niwed i’r croen
  • Gall cadw mor ffit ac iach â phosibl, trwy gymryd rhan mewn ymarfer corff rheolaidd a bwyta diet iach, eich helpu i heneiddio’n dda.

Efallai y bydd angen ystyried pethau eraill er mwyn eich helpu i reoli eich gweithgareddau o ddydd i ddydd wrth i chi heneiddio, pethau fel:

Mae cadw’n heini ac ymarfer corff yn bwysig i bawb. Mae ganddo fanteision iechyd hanfodol, gall eich helpu i reoli gweithgareddau o ddydd i ddydd trwy gadw’n gryfach ac yn fwy heini a gall wella’ch lles.

Yn ddiweddar, mae ymchwilwyr gwyddonol wedi llunio canllawiau i roi gwybod i bobl ag anaf i fadruddyn y cefn faint o ymarfer corff sydd ei angen ar gyfer buddion ffitrwydd ac iechyd pwysig.

Mae dod o hyd i ymarfer corff neu weithgaredd yr ydych yn ei fwynhau yn allweddol, gan eich bod yn fwy tebygol o barhau â rhywbeth os ydych yn ei fwynhau! Mae gan lawer o gampfeydd a chyfleusterau hamdden offer hygyrch i gadeiriau olwyn, mae’n werth cysylltu â’ch cyfleuster hamdden lleol i weld beth sydd ganddynt i’w gynnig.

Detholiad o ddolenni i weithgareddau chwaraeon a hamdden:

Mae nifer o weithgareddau hygyrch nad ydynt yn ymwneud â chwaraeon neu weithgareddau diwylliannol ar gael o amgylch Caerdydd a’r Fro megis eiddo’r Ymddiriedolaeth Genedlaethol, amgueddfeydd neu Barciau â lleoedd parcio. Wrth chwilio’r rhain yn aml mae ganddynt bennawd o “hygyrchedd” a fydd yn rhoi mwy o wybodaeth i chi.

Canolfan Adsefydlu Anafiadau Madruddyn y Cefn Cymru 

Mae Canolfan Adsefydlu Anafiadau Madruddyn y Cefn Cymru wedi’i lleoli yn Ysbyty Athrofaol Llandochau, ac mae’r uned anafiadau asgwrn cefn yn un o 12 uned ddynodedig yn y DU.

Mae cleifion yn cael eu derbyn i’r uned o Dde, Canolbarth a Gorllewin Cymru.

Mae’r ganolfan yn darparu adsefydlu cleifion mewnol ar gyfer oedolion ag anaf i fadruddyn y cefn oherwydd amrywiol resymau gan gynnwys trawma, cyflyrau meddygol ac ôl-lawfeddygol.

Gall cleifion priodol gael eu hatgyfeirio i Ganolfan Adfer Anafiadau Madruddyn y Cefn yng Nghymru trwy eu hymgynghorydd trwy’r Gronfa Ddata Genedlaethol Anafiadau Madruddyn y Cefn. Cronfa Ddata Genedlaethol Anafiadau Madruddyn y Cefn.

Mae cleifion yn cael eu derbyn i’r ganolfan ar gyfer adsefydlu unwaith y byddant wedi cwblhau cam acíwt eu hanaf ac yn barod i gymryd rhan mewn rhaglen adsefydlu ddwys sy’n cynnwys:

  • Ailsefydlu Tîm
  • Amlddisgyblaethol gan therapyddion galwedigaethol a ffisiotherapyddion
  • Mewnbwn nyrsio gan gynnwys rheoli’r bledren a’r coluddyn a rheoli mannau pwyso
  • Cefnogaeth feddygol gan ymgynghorydd mewn meddygaeth adsefydlu
  • Cefnogaeth seicolegol gan seicolegydd clinigol
  • Digwyddiadau addysgol a chysylltiadau ag asiantaethau cymorth allanol
Keeping Me Well logo

Help us improve Keeping Me Well!

We’re currently working to improve the Keeping Me Well website. If you’d like to help us make this site a better, more helpful experience for you, please take a few minutes to let us know what improvements you’d like to see.