Seicoleg a Chlefyd Parkinson

Addasu i ddiagnosis o Glefyd Parkinson

"Fy mhrofiad i o fod yn Seicolegydd gyda phobl sydd â Chlefyd Parkinson yw fy mod i’n aml yn rhyfeddu at y gwytnwch a’r penderfyniad mewnol sydd gan bobl i wella eu sefyllfaoedd."

Dr Ruth Lewis-Morton, Seicolegydd Clinigol gyda’r Gwasanaeth Parkinson ym Mwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a’r Fro
Dr Ruth Lewis-Morton

Gall derbyn diagnosis o Glefyd Parkinson gymryd amser i’w amgyffred ac addasu iddo. Yn aml iawn, mae llawer o deimladau cymhleth yn gysylltiedig â diagnosis newydd, sy’n gwbl ddealladwy.

Mae rhai pobl yn teimlo’n bryderus ac yn ofnus am y dyfodol, rhai yn teimlo’n ddig wrthyn nhw eu hunain am beidio sylwi ar y symptomau yn gynt ac eraill yn ceisio osgoi neu wadu’r symptomau a cheisio dal ati fel arfer. Gall pobl eraill deimlo rhyddhad o gael diagnosis, neu’n obeithiol y gall triniaeth eu helpu i deimlo’n well.

Gall siarad â phobl eraill rydych chi’n ymddiried ynddyn nhw fod yn gymorth i brosesu emosiynau cymhleth. Weithiau, mae pobl yn dweud nad ydyn nhw am roi baich ar aelodau o’r teulu neu ffrindiau ac y byddai’n well ganddyn nhw siarad â rhywun niwtral.

Mae gan Parkinson’s UK linell gymorth i gefnogi pobl i drafod materion fel y rhain. Ffoniwch 0808 800 0303.

Sut gall Seicolegydd Clinigol helpu?

Mae Dr Ruth Lewis-Morton, Seicolegydd Clinigol gyda’r Gwasanaeth Parkinson ym Mwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a’r Fro yn esbonio sut y gall Seicolegydd Clinigol gefnogi pobl i ddeall eu hemosiynau ar ôl cael diagnosis o Glefyd Parkinson.

Gall Seicolegwyr Clinigol helpu gyda’r canlynol:

  • Addasu i ddiagnosis o glefyd Parkinson a’r newidiadau seicolegol sy’n cyd-fynd â hyn
  • Pryder neu orbryder
  • Hwyliau isel neu iselder
  • Anawsterau cysgu
  • Gweld neu glywed pethau nad yw pobl eraill yn eu gweld/clywed (rhithweledigaethau)
  • Newidiadau mewn perthnasau neu wrth ryngweithio â phobl eraill
  • Cefnogi gyda ffyrdd o reoli poen, anesmwythder neu symptomau corfforol
  • Helpu gyda theimladau cymhleth a allai fod yn gysylltiedig â’r diagnosis megis colled, cywilydd, euogrwydd neu hunanfeirniadaeth
  • Cefnogaeth gyda ffyrdd o fod yn dosturiol tuag atoch eich hun
  • Trafferthion cofio neu ganolbwyntio
  • Cefnogi gofalwyr neu aelodau o’r teulu

Dulliau Seicolegol

Mae’r dulliau hyn o gymorth i bobl sydd â Chlefyd Parkinson.

Meddwl Tosturiol (Compassionate Mind)

Mae’r dull seicolegol o’r enw Meddwl Tosturiol, a gafodd ei ddatblygu gan yr Athro Paul Gilbert OBE (Prifysgol Derby), wedi bod yn effeithiol ar gyfer ystod eang o gyflyrau seicolegol a chorfforol. Mae’r dull hwn yn helpu gyda’n dealltwriaeth o’r rhyngweithio rhwng ein profiadau, ein teimladau, ein meddyliau a’n hymddygiad. Mae ganddo ffocws esblygiadol sy’n ein helpu i wneud synnwyr o’r rhyngweithiadau rhwng ein teimladau a’n meddyliau. Mae’n blaenoriaethu ffocws ar ddatblygu trugaredd a lleddfu’r meddwl a’r corff i helpu i leddfu gofid hefyd.

I ddysgu mwy am y dull Meddwl Tosturiol a sut y gallai hyn eich helpu chi, edrychwch ar y fideos isod a gafodd eu datblygu gan Dr Ruth Lewis-Morton o wasanaeth Parkinson’s Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a’r Fro. Mae’r fideos wedi’u hanimeiddio gan Anna Adoniu.

Cafodd y fideos hyn eu datblygu ar gyfer gwefan My Parkinson’s.

Therapi Ymddygiad Gwybyddol

Mae Therapi Ymddygiad Gwybyddol (CBT) yn annog ymwybyddiaeth a dealltwriaeth o batrymau meddyliau, teimladau ac ymddygiadau. Diben Therapi Ymddygiad Gwybyddol yw dysgu mwy am y cysylltiad rhwng ein ffordd o feddwl, sut y gall hyn ddylanwadu ar ein teimladau ac yn ei dro effeithio ar ein hymddygiad. Mae Therapi Ymddygiad Gwybyddol yn ymwneud â deall ein gwybyddiaeth neu’n meddyliau ac mae’n cynnwys amlygiad neu arbrofion ymddygiadol i roi ar waith yr hyn a gafodd ei drafod yn ystod y therapi hefyd. Mae nifer o gyrsiau Therapi Ymddygiad Gwybyddol ar-lein sy’n gallu helpu pobl sy’n profi pryder ysgafn/cymedrol neu iselder.

Ymwybyddiaeth Ofalgar

Mae Ymwybyddiaeth Ofalgar yn annog pobl i fod yn bresennol yn y presennol. Mae’n annog ein ‘system leddfu’ i gael ei hactifadu er mwyn helpu i dawelu’r corff a’r meddwl. Mae’n beth cyffredin i bobl gael meddyliau beirniadol neu deimladau anghyfforddus, fel rhwystredigaeth, wrth ymarfer ymwybyddiaeth ofalgar. Rydym yn gyfarwydd iawn â meddyliau gweithgar ac yn canolbwyntio’n aml ar y dyfodol neu’r gorffennol. Mae ‘Ymwybyddiaeth Ofalgar’ yw sylwi ar yr hyn sy’n digwydd nawr ac yn ailffocysu’n dyner ar rywbeth yn y presennol, fel anadlu.

Cliciwch yma i ddysgu mwy am ymwybyddiaeth ofalgar.

Keeping Me Well logo

Help us improve Keeping Me Well!

We’re currently working to improve the Keeping Me Well website. If you’d like to help us make this site a better, more helpful experience for you, please take a few minutes to let us know what improvements you’d like to see.