Cast Sbica Clun
Mae rhwymyn sbica clun yn cael ei ddefnyddio i gadw’r glun yn llonydd er mwyn iddi ddatblygu a gwella’n aliniedig.
Opsiwn triniaeth yw sbica clun ar gyfer materion datblygu, ôl-lawdriniaeth ac yn dilyn toresgyrn gan gynnwys y ffemwr (asgwrn y glun).
Mae’n gast hir sy’n cadw cluniau’r plentyn mewn safle allsymud (yn pwyntio oddi wrth linell ganol y corff). Mae’n dechrau ar y bongorff ac yn ymestyn i lawr y ddwy goes fel arfer.
Bydd eich clinigwr yn egluro pa mor hir y bydd angen iddo fod yn ei le pan fydd yn cael ei osod.
Dyma rai pethau i’w gwneud a phethau i’w hosgoi wrth ofalu am eich cast plaster.
Os yw eich plentyn yn gloff ac yn datblygu unrhyw un o’r symptomau canlynol, dylech chi ffonio 111 ar frys a bydd gweithiwr gofal iechyd proffesiynol yn penderfynu a oes angen gofal brys ar eich plentyn.
- Poen sydyn yn y glun, y forddwyd neu ben-glin
- Methu rhoi dim pwysau o gwbl ar y goes wrth sefyll neu gerdded
- Y goes wedi newid ei siâp neu’n cyfeirio at ongl ryfedd
- Teimlo’n anhwylus gyda thymheredd uchel, teimlo’n boeth ac yn crynu
- Poen difrifol yng ngwaelod y bola
- Symptomau sy’n gwaethygu
Ar ôl i’r cast gael ei dynnu
Gweithgareddau y dylid eu hannog
Pwyntiau allweddol
Ar ôl i’r cast gael ei dynnu
Ar ôl sawl wythnos/mis mewn cast sbica clun, bydd cymal eich plentyn yn eithaf anystwyth ac efallai na fydd yn fodlon ei symud.
Mae hyn yn gwbl arferol a bydd yn gwella dros amser. Anogwch eich plentyn i symud ei goesau gymaint â phosibl gan roi llawer o anogaeth a chysur. Mae’n allweddol rhoi digon o amser i’ch plentyn.
Bydd bath cynnes yn helpu gyda’r anghysur ac yn annog eich plentyn i ddechrau symud ei goesau eto. Rhowch gynnig ar rai o’r symudiadau ysgafn canlynol gyda’ch plentyn er mwyn ei helpu i symud ei goesau.
- Plygu a sythu’r pengliniau
- Codi’r pengliniau at y frest.
- Gwahanu’r coesau ac yna dod â nhw at ei gilydd
Bydd eich plentyn yn dechrau adennill ei ystod o symudiadau yn araf dros amser. Peidiwch â gorfodi unrhyw symudiadau y mae’r plentyn yn anhapus â nhw.
Ar ôl tynnu’r cast, efallai y byddwch yn gweld bod eich plentyn yn dychwelyd yn ôl i gerrig milltir datblygiadol blaenorol, e.e. cropian neu lusgo ar ei ben-ôl. Mae hyn hefyd yn gwbl arferol. Bydd yn dechrau tynnu ei hun i fyny drwy ddefnyddio’r dodrefn yn ei amser ei hun ac yn parhau i ddatblygu symudedd.
Efallai y bydd plant hŷn a oedd yn cerdded cyn iddyn nhw gael y cast sbica yn cerdded i ddechrau gydag ystum lletach neu’n hercian. Bydd hyn hefyd yn gwella drwy wneud gweithgareddau arferol a llawer o chwarae mewn safleoedd gwahanol.
Gweithgareddau y dylid eu hannog
Y ffordd orau o annog amrywiaeth o symudiadau, cynnal pwysau, sefyll a cherdded yw trwy chwarae. Mae chwarae yn ffordd wych o dynnu sylw gan wneud y gweithgareddau hyn yn hwyl, yn bleserus ac yn llai brawychus.
Yn ogystal ag annog amrywiaeth o symudiadau ysgafn yn y cymalau, gallwch chi helpu eich plentyn i ddod i arfer â rhoi rhywfaint o bwysau ar eu coesau unwaith eto. Ar ôl bod mewn cast am gyfnod hir, mae’n aml yn deimlad rhyfedd a brawychus i’r plentyn.
Gallwch chi annog eich plentyn i roi eu pwysau ar y coesau drwy eistedd ar y llawr gyda’ch plentyn ar eich côl neu ar fainc fach. Anogwch y plentyn i osod y ddwy droed yn wastad ar y llawr ac ymestyn dros ei goesau am y teganau gan y bydd hyn yn ei helpu i ddechrau cynnal pwysau ar ei goesau.
Gallwch chi ddefnyddio rhywfaint o chwarae synhwyraidd hefyd gyda hambwrdd dŵr neu ewyn wrth ei draed er mwyn sblasio.
Unwaith y bydd eich plentyn yn dangos arwyddion o fod eisiau codi i sefyll, gallwch chi ddechrau ei annog i eistedd ac yna sefyll, chwarae wrth sefyll, mynd o ochr i ochr (er enghraifft ar hyd y soffa) a cherdded â chymorth wrth chwarae. Gwnewch yn siŵr bod eich plentyn yn arwain y gweithgareddau hyn.
Pwyntiau allweddol
- Anogwch symudiadau ysgafn gyda’r coesau unwaith y bydd y cast wedi’i dynnu.
- Bydd yn cymryd amser i’r plentyn gerdded gyda phatrwm arferol unwaith y bydd y cast wedi’i dynnu.
- Peidiwch â gorfodi; ewch ar gyflymder y plentyn.
- Anogwch yr holl weithgareddau drwy chwarae. Gwnewch bopeth yn hwyl!
Os oes gennych unrhyw bryderon neu ymholiadau am y wybodaeth hon, cysylltwch ag Adran Cleifion Allanol Dolffin ar 02921 847577.
Ysbyty Arch Noa i Blant Cymru
Parc y Mynydd Bychan
Caerdydd
CF14 4X
Os nad oes gan eich plentyn apwyntiad wedi’i drefnu gyda’r adran ffisiotherapi a bod y symptomau’n parhau, neu os nad ydynt yn gwella’n raddol, yna gallwch hunan-atgyfeirio eich plentyn i’r Adran Cleifion Allanol Ffisiotherapi Pediatrig trwy ffonio’r llinell atgyfeirio ar 02921 836908.
