Osgood Schlatter’s – Poen Pen-glin mewn Plant

Dyma’r symptomau:

• Poen a chwyddo ar y darn esgyrnog ar ben asgwrn y grimog (y cnepyn crimogol) o dan gymal y pen-glin 
• Mae’r cnepyn crimogol yn gallu bod yn boenus i’w gyffwrdd neu pa fydd eich plentyn yn penlinio
• Poen ar flaen y pen-glin a phen crimog eich plentyn wrth iddo gymryd rhan mewn gweithgareddau chwaraeon

Fel arfer bydd symptomau yn ymddangos o amgylch glasoed (9-14 oed) pan fydd plant yn cael hyrddiad o dyfu’n sydyn neu o ganlyniad i newid lefelau gweithgaredd. Dim ond un pen-glin sy’n boenus fel rheol ond mae’n gallu effeithio ar y ddau.

Mae’r symptomau arferol yn rhoi diagnosis clir fel arfer. Does dim angen unrhyw belydrau-X na sganiau.

Mae’r pethau canlynol yn gallu helpu i wella’r boen ym mhen-glin eich plentyn:

Lleihau poen

• Cymryd cyffuriau lleddfu poen (yn ôl cyngor meddyg neu fferyllydd)
• Defnyddio pecyn iâ (dilynwch y cyfarwyddiadau ar y pecyn). Mae defnyddio iâ cyn ac ar ôl unrhyw weithgareddau sy’n gwaethygu’r poen yn gallu helpu. Os oes angen, cymerwch egwyl hanner ffordd drwy weithgaredd i ddefnyddio iâ a setlo’r poen.

Gwella hyblygrwydd a hyd meinweoedd

Mae’n bwysig sicrhau bod y meinweoedd o amgylch y pen-glin yn hyblyg. Dylai hyn helpu i leihau’r poen. Edrychwch ar y tab nesaf am ymarferion addas a fydd yn helpu i ymestyn y meinweoedd.

Addasu gweithgareddau

Mae ymgymryd â gweithgareddau wrth eich pwysau eich hun yn ffactor pwysig iawn wrth reoli’r poen.

Mae’n bwysig parhau i symud ond hefyd i fod yn ymwybodol o’r poen a gwybod pryd i roi gorau i’r gweithgaredd er mwyn atal y poen rhag mynd yn rhy ddwys.

Ceisiwch helpu’ch plentyn i feddwl am boen ar raddfa o 0 i 10. Mae lefel 0 yn golygu nad oes gennych unrhyw boen, lefel 10 yw’r poen gwaethaf y gallwch chi ei ddychmygu. Mae defnyddio’r raddfa hon yn ein helpu i benderfynu pryd i barhau a phryd i roi’r gorau i weithgaredd drwy ddefnyddio goleuadau traffig.

Meddyliwch am wythnos o weithgarwch eich plentyn. Mae gweithgarwch yn bwysig iawn er mwyn cadw’n gryf ac yn iach ond mae’n hanfodol peidio â gorwneud pethau. Rydym yn argymell cael diwrnod neu ddau heb weithgarwch bob wythnos er mwyn gorffwys neu gymryd rhan mewn gweithgareddau eraill. Mae’n bwysig hefyd i gymryd 2-3 mis i ffwrdd o gampau penodol yn ystod y flwyddyn.

Darllenwch ragor am hyn ar ein tudalen ‘Atal Anafiadau Chwaraeon’.

Rydym hefyd yn argymell cymryd rhan mewn amrywiaeth o weithgareddau yn hytrach nag un gamp benodol er mwyn atal anafiadau gor-ddefnyddio a chwythu plwc.

Os bydd unrhyw un o’r ymarferion hyn yn cynyddu poen eich plentyn, gofynnwch am gyngor pellach gan eich ffisiotherapydd. Mae’n bwysig gwneud yr ymarferion hyn o leiaf deirgwaith y dydd, cyn ac ar ôl unrhyw weithgareddau sy’n achosi poen yn y pen-glin hefyd.

Ymestyniad Cyhyr Pedwarpen yn Sefyll
Sefwch gyda’r traed gyda’i gilydd. Plygwch ben-glin y goes sy’n cael ei hymestyn, defnyddiwch eich llaw i ddod â’ch sawdl at eich pen-ôl. Gwnewch yn siŵr eich bod yn sefyll yn dalsyth, gwthiwch eich pen-ôl i mewn a gwnewch yn siŵr bod eich pengliniau’n wastad. Daliwch am 30 eiliad, yna rhyddhewch y goes ac ailadrodd 3 gwaith.

Ymestyniad Cyhyr Pedwarpen yn Gorwedd Wyneb i Waered
Gorweddwch ar eich bola. Plygwch ben-glin y goes sy’n cael ei hymestyn, defnyddiwch eich llaw i ddod â’ch sawdl at eich pen-ôl. Os nad ydych chi’n gallu cyrraedd eich troed, rhowch dywel o amgylch y pigwrn, daliwch y tywel gyda’ch llaw a’i ddefnyddio i ddod â’r sawdl at eich pen-ôl. Gwnewch yn siŵr nad yw eich cluniau yn codi oddi ar y llawr, efallai y bydd angen rhywun arnoch i’ch helpu i gadw’r cluniau’n wastad ar y llawr. Daliwch am 30 eiliad, yna rhyddhewch y goes ac ailadrodd 3 gwaith.

Ymestyniad Plygydd y Glun
Ewch i safle hanner penlinio, gyda’r goes sydd i gael ei hymestyn yn goes ôl. Pwyswch i mewn i’r goes flaen, gan gadw’r corff yn unionsyth. Dylech deimlo’r ymestyniad ar draws blaen clun y goes ôl. Daliwch am 30 eiliad, yna rhyddhewch y goes ac ailadrodd 3 gwaith.