Canser y Pen a'r Gwddf

Gall canser y pen a’r gwddf effeithio ar gyfathrebu, llyncu a symudiad gên a rhai o’r triniaethau y gallech eu cael ar gyfer hyn.

Gall therapyddion lleferydd ac iaith eich helpu i baratoi ar gyfer eich triniaeth (cynhadledd) trwy siarad â chi am hyn a darparu cyngor a/neu ymarferion cyn i chi ddechrau triniaeth.

Rydym hefyd yn darparu asesiad, ymchwiliadau a chefnogaeth yn ystod ac ar ôl eich triniaeth.
Gallwn eich gweld pan fyddwch yn mynychu eich apwyntiadau Clinig Pen a Gwddf, fel claf mewnol neu glaf allanol a thrwy Deleiechyd/Ymgynghoriad Fideo o’ch cartref eich hun.

I gael cyngor penodol ar Driniaeth Canser, cyfeiriwch at y tudalennau canlynol:

Mae trismus yn gyflwr lle mae rhywun yn cael anhawster agor ei geg Mae Trismus yn gyflwr lle mae rhywun yn cael anhawster agor ei geg.

Gall trismus ddatblygu:

  • Os yw tiwmor yn cynnwys y cyhyrau a’r nerfau sy’n agor y geg
  • Ar ôl llawdriniaeth i’r pen a’r gwddf
  • Ar ôl therapi ymbelydredd i’r pen a’r gwddf

Gall llawdriniaeth a therapi ymbelydredd anafu’r meinweoedd sy’n gysylltiedig ag agor y geg. Gall ffibrosis (creithiau) ddatblygu wrth i’r meinweoedd ddechrau gwella o lawdriniaeth. Gall ffibrosis hefyd gronni flynyddoedd ar ôl therapi ymbelydredd. Mae cyhyrau a ffibrau eraill yn byrhau ac yn tynhau, sy’n ei gwneud hi’n anoddach agor eich ceg. Pan na allwch agor eich ceg yn dda, mae’n anodd i’ch meddyg archwilio’r maes hwn.

Efallai y byddwch hefyd yn cael problemau:

  • Glanhau eich ceg a’ch dannedd. Gall hyn arwain at anadl ddrwg, ceudodau a heintiau
  • Cnoi a llyncu. Gall hyn ei gwneud yn anodd i chi fwyta ac yfed
  • Siarad
  • Cusanu
  • Gosod tiwb anadlu, os bydd angen anesthesia cyffredinol byth arnoch (meddyginiaeth i wneud ichi gysgu yn ystod llawdriniaeth neu weithdrefn)
  • Cael triniaeth ddeintyddol arferolt

Unwaith y bydd trismus yn datblygu, mae’n anodd iawn ei drin. Atal a thriniaeth gynnar
yw’r nodau.

Gall triniaeth/atal gynnwys ymarferion gên rheolaidd ac weithiau defnydd o ddyfais o’r enw TheraBite. Gall eich therapydd lleferydd ac iaith eich cynghori a yw hyn yn addas i chi.

Laryngectomi yw tynnu’r blwch llais (laryncs) trwy lawdriniaeth fel triniaeth ar gyfer canser.

Ar ôl y llawdriniaeth byddwch yn siarad ac yn anadlu mewn ffordd wahanol.

Bydd llawer o gefnogaeth ar gael gan y tîm gofal iechyd sy’n gofalu amdanoch, cyn ac ar ôl eich llawdriniaeth.

Tiwb bach yw tiwb traceostomi sy’n cael ei osod yn y gwddf sy’n eistedd y tu mewn i’r bibell wynt, gan ddarparu mynediad mwy uniongyrchol i’r ysgyfaint.

Mae’n cael ei fewnosod i’ch helpu i anadlu trwy ganiatáu llwybr uniongyrchol i’r ysgyfaint, galluogi sugno i helpu i gael gwared ar secretiadau (fflem) o’r ysgyfaint, ac atal poer rhag mynd i’r llwybr anadlu.

Bydd angen traceostomi ar rai cleifion fel rhan o’u llawdriniaeth ar gyfer canser y pen a’r gwddf neu oherwydd anawsterau anadlu a achosir gan eu canser cyn triniaeth.

Manylion cyswllt

Cyfeiriad
Ysbyty Athrofaol Cymru
Ffordd Parc y Mynydd Bychan
Caerdydd
CF14 4XW

Ffon: 029 20743012

Keeping Me Well logo

Help us improve Keeping Me Well!

We’re currently working to improve the Keeping Me Well website. If you’d like to help us make this site a better, more helpful experience for you, please take a few minutes to let us know what improvements you’d like to see.